İnşaat Yüksek Mühendisi ve Rize Kent Konseyi Başkanı Murat Yazıcı, taşkın ve heyelanlara karşı alınması gereken önlemlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yapılaşma, yol ve istinat duvarları, dere yatakları ile Karadeniz Sahil Yolu üzerindeki su geçişlerinin birlikte ele alınması gerektiğini belirten Yazıcı, suyun araziden denize kadar kesintisiz ve kontrollü biçimde ulaştırılmasının önemine dikkat çekti.
Yamaçlarda yapılan evlerin zemine yeni bir yük bindirerek heyelan hareketini tetikleyebildiğini ifade eden Yazıcı, kanalizasyon sistemi bulunmayan yerlerde evsel atık suların serbest akışla araziye bırakılmasının da sorun oluşturduğunu söyledi. Yazıcı, bu suların zemindeki akışkanlığı artırdığını belirterek, köylerde kanalizasyon sistemlerinin kurulması ya da en azından sızdırmaz fosseptiklerin kullanılması gerektiğini kaydetti.
Yol yapımında su tahliyesinin yeterince planlanmadığını savunan Yazıcı, bazı güzergâhların teknik planlamadan çok kişilerin gösterdiği yerlerde oluşturulduğunu ileri sürdü. Yol üzerinde “kanava” olarak bilinen su tahliye kanalları yapılmadığında yağmur suyunun yol boyunca aktığını, ardından kendine bulduğu bir noktadan araziye ya da dereye ulaştığını ifade etti.

Yazıcı, bu yolların üzerine yapılan taş istinat duvarlarının zemine yeni yükler getirdiğini, yol ve duvar yapımı sırasında arazi yapısının bozulmasının da kayma riskini artırabildiğini söyledi. Su yolları oluşturulmadan yapılan yolların ve istinat duvarlarının, yağmur suyunu kontrolsüz bırakabildiğini belirten Yazıcı, yol güzergâhlarında tahliye sistemlerinin planlanarak suyun güvenli biçimde derelere ulaştırılması gerektiğini vurguladı.
Büyük ırmak ve derelerde tahkimat ile su yollarına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü, buna karşılık küçük dereler ve arazi içindeki su yollarının yeterince ele alınmadığını belirten Yazıcı, küçük derelerde DSİ tarafından çalışma yapılmadığını ifade etti. Araziden kopan toprak ve kaya parçalarının büyük dere yataklarına ulaşmadan küçük dereleri tıkayabildiğine dikkat çekti.
Yazıcı, yamaçlardan taşınan rusubatın Karadeniz Sahil Yolu’nun oluşturduğu seti aşamayarak İyidere ve Pazar’da olduğu gibi ilçe merkezlerinde birikebildiğini söyledi. Bu nedenle yalnızca büyük dere yataklarında değil, küçük dere ve su kanallarında da düzenli kontrol ve çalışma yapılması gerektiğini kaydetti.
Denize su deşarjını sağlayan menfezlerin ve küçük dere yataklarının daraltılmasının taşkın riskini artırabileceğini belirten Yazıcı, bazı menfezlerin deniz seviyesinin altında kaldığını ve suyun denize ulaşmasını engellediğini dile getirdi. Daraltılan dere yataklarının genişletilmesi gerektiğini ifade eden Yazıcı, Karadeniz Sahil Yolu’nun su geçişleri açısından yeniden değerlendirilmesini, menfezlerin ve su tahliye hatlarının kotlarının kontrol edilmesini istedi.
Yazıcı, ilçe ve kent merkezlerinde üzeri kapatılan derelerin yeniden açılması, menfez, köprü ve benzeri yapıların kotlarının incelenmesi gerektiğini de belirtti. Sahil yolu üzerindeki geçişlerin, ilçe merkezlerinde biriken suyun denize ulaşmasını sağlayacak biçimde düzenlenmesi gerektiğini kaydeden Yazıcı, yol kotu ile deniz kotunun birlikte değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
Önlem önerileri arasında arazilerdeki su yollarının açılması, yollarda kanava sistemlerinin kurulması ve suyun kontrollü biçimde derelere ulaştırılması da yer aldı. Yazıcı ayrıca yapılacak konutların projeli biçimde inşa edilmesini, küçük dereler ile arazi içindeki su yollarının kontrol edilmesini, köylerde kanalizasyon ya da sızdırmaz fosseptik sistemlerinin yaygınlaştırılmasını istedi. Arazilerde sıra halinde ağaç dikilmesi ve gübre politikasının gözden geçirilmesi gerektiğini de ifade etti.
Aşırı ve lokal yağışların nedenlerinin araştırılması gerektiğini belirten Yazıcı, iklim değişikliği, karbon salımı ve fosil yakıt kullanımının etkilerinin de incelenmesini önerdi. Taşkın ve heyelanların elektrik ve doğal gaz hatları gibi kritik altyapı unsurlarına verdiği ya da verebileceği zararların kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Yazıcı, gerekli tedbirler alınmadığı sürece benzer sorunların devam edebileceği uyarısında bulundu.